Topic 2 Το νομικό πλαίσιο της ΕΕ για την καταπολέμηση των διακρίσεων, με εστίαση στις πολιτικές κατά του ρατσισμού

Η αρχή της υπεροχής του κοινοτικού δικαίου

Συνοχή, ενότητα και αποτελεσματικότητα του κοινοτικού δικαίου

  • Διασφαλίζει την ομοιογένεια της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου – ο ρόλος του ΔΕΚ
  • Εμποδίζει τα κράτη μέλη να θεσπίζουν νομοθεσία για ίδιο συμφέρον
  • Εξασφαλίζει την προστασία δικαιωμάτων που προβλέπονται στις Συνθήκες όπως, μεταξύ άλλων, της ελεύθερης διακίνησης όλων των πολιτών της ΕΕ

Μετατροπή της ΕΕ από «διεθνή» σε «συνταγματική»

Άρθρο 4(3) ΣΕΕ

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν κάθε γενικό ή ειδικό μέτρο ικανό να διασφαλίσει την εκτέλεση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τις Συνθήκες ή προκύπτουν από πράξεις των θεσμικών οργάνων της Ένωσης.

Τα κράτη μέλη διευκολύνουν την Ένωση στην εκπλήρωση της αποστολής της και απέχουν από τη λήψη οποιουδήποτε μέτρου ικανού να θέσει σε κίνδυνο την πραγματοποίηση των στόχων της Ένωσης.

      Δήλωση 17 της Συνθήκης της Λισσαβώνας σχετικά με την υπεροχή

   Η Διάσκεψη υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης,οι συνθήκες και το δίκαιο που θεσπίζεται από την Ένωση βάσει των Συνθηκών υπερισχύουν του δικαίου των κρατών μελών, υπό τους όρους που ορίζονται στην εν λόγω νομολογία.

Καταπολέμηση των διακρίσεων  στην ΕΕ:  Πρωτογενής νομοθεσία

Δευτερογενής νομοθεσία

Σχέση μεταξύ πρωτογενούς και δευτερογενούς νομοθεσίας

  • Στα θεσμικά όργανα της ΕΕ έχουν εκχωρηθεί ρητά εξουσίες από τις Συνθήκες της ΕΕ à μέτρα για την καταπολέμηση των διακρίσεων + θέσπιση νομοθεσίας για διασφάλιση κοινού υψηλού επιπέδου προστασίας έναντι των διακρίσεων σε όλα τα κράτη μέλη

  • Το σύνολο της νομοθεσίας και των πολιτικών της ΕΕ που υιοθετούνται πρέπει να συμμορφώνεται με τις διατάξεις του Χάρτη, περιλαμβανομένων των Οδηγιών.
    • Υπόθεση C-236/09 Test-Achats κ.λπ: Το κύρος της επίμαχης διάταξης πρέπει να εξετάζεται υπό το πρίσμα των σχετικών διατάξεων του Χάρτη, εφόσον οι αιτιολογικές σκέψεις της Οδηγίας μνημονεύονται στον Χάρτη.

Νομικό πλαίσιο της ΕΕ  για την καταπολέμηση των διακρίσεων
Εφαρμογή και αποτελεσματικότητα;

  • Τι γίνεται σε περίπτωση που τα κράτη μέλη δεν εφαρμόσουν μια Οδηγία; Ή σε περίπτωση που εφαρμόσουν εσφαλμένα μια Οδηγία στην εθνική έννομη τάξη;

Η αρχή του άμεσου αποτελέσματος ως επιλογή για τους ιδιώτες;

Νομικό πλαίσιο της ΕΕ για την καταπολέμηση των διακρίσεων Η αρχή του άμεσου αποτελέσματος

  • Δυνατότητα θεμελίωσης δικαιωμάτων ιδιωτών, των οποίων την άσκηση μπορούν να διεκδικούν στα εθνικά τους δικαστήρια (Van Gend en Loos)
  • Άμεσο αποτέλεσμα στην περίπτωση των Οδηγιών;
    • Στην Van Duyn κατά Home Office (Υπουργείου Εσωτερικών) επιβεβαιώθηκε ότι οι οδηγίες μπορούν να έχουν άμεσο αποτέλεσμα
    • Για να έχουν άμεσο αποτέλεσμα, οι οδηγίες πρέπει να είναι επαρκώς σαφείς, ακριβείς, ανεπιφύλακτες και η προθεσμία εφαρμογής τους να έχει εκπνεύσει.
    • Οι οδηγίες μπορούν να αντιταχθούν μόνο κάθετα έναντι του κράτους ή μιας δημόσιας αρχής (Marshall κατά Southampton Area Health Authority [Υγειονομικής Αρχής της Περιφέρειας του Σαουθάμπτον])
    • Τι γίνεται σε περίπτωση που ιδιώτης επιδιώκει να διεκδικήσει τα δικαιώματά του όπως περιλαμβάνονται σε μια Οδηγία κατά ενός ιδιωτικού φορέα, π.χ. ενός εργοδότη του ιδιωτικού τομέα;