Topic 1 Η παρουσίαση των κυριότερων όρων και διατάξεων της Οδηγίας για τη Φυλετική Ισότητα

  • Οδηγία 2000/43/EΚ της 29ης Ιουνίου 2000 περί εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης προσώπων ασχέτως φυλετικής ή εθνοτικής τους καταγωγής.
    • Διαδικασίες επί παραβάσει λόγω μη εφαρμογής;
    • Εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης

 

Παραδείγματα διακρίσεων για λόγους φυλετικής και/ή εθνοτικής καταγωγής;

Οδηγία για τη Φυλετική Ισότητα: Ποιους προστατεύει;
  • «απουσία άμεσης ή έμμεσης διάκρισης λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής». (Άρθρο 2(1))
  • Όλα τα φυσικά πρόσωπα και όλα τα νομικά πρόσωπα, περιλαμβανομένων των υπηκόων τρίτων χωρών
  • Η «φυλετική ή εθνοτική καταγωγή» δεν ορίζεται στην Οδηγία;
    • «φυλή» τα εξωτερικά χαρακτηριστικά ενός ατόμου, όπως το χρώμα του δέρματος
    • «εθνότητα»  γλώσσα, θρησκεία, πολιτισμός, κοινωνικά ήθη, παραδόσεις
  • Ασφάλεια του δικαίου;
  • Περιεκτικοί ορισμοί και διευρυμένη εφαρμογή της Οδηγίας; (Υπόθεση C-83/14, CHEZ Razpredelenie Bulgaria)
  • Η στάση της Επιτροπής;

«Η παρούσα οδηγία δεν καλύπτει τη διαφορετική μεταχείριση λόγω υπηκοότητας και δεν θίγει τις διατάξεις και τις προϋποθέσεις που αφορούν την εισδοχή και την παραμονή υπηκόων τρίτων χωρών και απατρίδων στην επικράτεια των κρατών μελών, ούτε τη μεταχείριση που απορρέει από τη νομική κατάσταση των εν λόγω υπηκόων τρίτων χωρών ή απατρίδων». Άρθρο 3(2)

  • Υπόθεση C-668/15, Jyske Finans
    • Άρνηση απόδοσης οποιαδήποτε σημασίας στην επικάλυψη μεταξύ εθνοτικής καταγωγής και υπηκοότητας.
  • Υπόθεση C-54/07, Feryn
    • Δεν είναι απαραίτητο να εντοπισθεί συγκεκριμένο θύμα για να παραπεμφθεί μια υπόθεση στο Δικαστήριο
    • «Το γεγονός ότι ένας εργοδότης δηλώνει δημοσίως ότι δεν θα προσλαμβάνει μισθωτούς με ορισμένη εθνοτική ή φυλετική καταγωγή, πράγμα το οποίο είναι προδήλως ικανό να αποτρέψει σοβαρά ορισμένους υποψηφίους από την υποβολή της υποψηφιότητάς τους και επομένως, να εμποδίσει την πρόσβασή τους στην αγορά εργασίας, συνιστά άμεση δυσμενή διάκριση»

Θα μπορούσε ένας πρόσφυγας ή ένας αιτών άσυλο να επικαλεστεί την Οδηγία για να καταγγείλει την ύπαρξη διάκρισης εναντίον του; 

Υπηκοότητα ≠ Συσχέτιση μεταξύ πρόσφυγα/αιτούντος άσυλο και της εθνότητάς του;

  • Επίτροπος Ισότητας κατά Skarets Fastigheter Aktiebolag (υπόθεση του Σουηδικού Εφετείου)
    • στενή συσχέτιση μεταξύ της κατάστασης ενός ατόμου ως πρόσφυγα/αιτούντος άσυλο και της εθνοτικής του καταγωγής
Shutterstock

«συντρέχει άμεση διάκριση όταν, για λόγους φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, σε ένα πρόσωπο επιφυλάσσεται μεταχείριση λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν της οποίας τυγχάνει, έτυχε ή θα ετύγχανε ένα άλλο πρόσωπο, σε ανάλογη κατάσταση» (άρθρο 2(2)(α))

Από το πρόσωπο το οποίο προβαίνει στην ίδια την διακριτική μεταχείριση και από πρόσωπο το οποίο δίδει εντολή σε άλλο για την εφαρμογή διακριτικής μεταχείρισης.

Μπορείτε να σκεφτείτε παραδείγματα άμεσων διακρίσεων τα οποία θα απαγορεύονταν από την Οδηγία;

«συντρέχει έμμεση διάκριση όταν μια εκ πρώτης όψεως ουδέτερη διάταξη, κριτήριο ή πρακτική μπορεί να θέσει πρόσωπα συγκεκριμένης φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής σε μειονεκτική θέση συγκριτικά με άλλα πρόσωπα, εκτός εάν η διάταξη, το κριτήριο ή η πρακτική αυτή δικαιολογείται αντικειμενικά από ένα θεμιτό σκοπό και τα μέσα επίτευξης αυτού του σκοπού είναι πρόσφορα και αναγκαία» (άρθρο 2(2)(β))

  • Εκ πρώτης όψεως ουδετερότητα του κριτηρίου ή της πρακτικής
  • Από το πρόσωπο το οποίο προβαίνει στην ίδια την διακριτική μεταχείριση και από πρόσωπο το οποίο δίδει εντολή σε άλλο για την εφαρμογή διακριτικής μεταχείρισης.

Υπόθεση C-83/14, CHEZ Razpredelenie Bulgaria

Για να δύναται μέτρο να συνιστά έμμεση διάκριση βάσει της Οδηγίας, αρκεί αυτό να «θέτει σε μειονεκτική θέση ιδίως τα πρόσωπα τα οποία έχουν το εν λόγω χαρακτηριστικό, ακόμα κι αν χρησιμοποιεί κριτήρια ουδέτερα, τα οποία δεν βασίζονται στο προστατευόμενο χαρακτηριστικό»

Μπορείτε να σκεφτείτε παραδείγματα έμμεσων διακρίσεων τα οποία θα απαγορεύονταν από την Οδηγία;

«Η παρενόχληση νοείται ως διάκριση κατά την έννοια της παραγράφου 1, εφόσον σημειώνεται ανεπιθύμητη συμπεριφορά συνδεόμενη με φυλετική ή εθνοτική καταγωγή με σκοπό ή αποτέλεσμα την προσβολή της αξιοπρέπειας ενός προσώπου και τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος». (Άρθρο 2(3))

  • η καθιέρωση ενός εχθρικού περιβάλλοντος του οποίου συνέπεια είναι η προσβολή της αξιοπρέπειας ενός ατόμου επαρκεί για να διαπιστωθεί η παρενόχληση
  • στοχοποιεί συγκεκριμένες φυλετικές ή εθνοτικές μειονοτικές ομάδες ή άτομα

Μπορείτε να σκεφτείτε παραδείγματα παρενόχλησης τα οποία θα απαγορεύονταν από την Οδηγία;

«Τα κράτη μέλη εισάγουν στην έννομη τάξη τους τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας των εργαζομένων κατά τυχόν δυσμενούς μεταχείρισης ή δυσμενούς επίπτωσης, ως αντίδρασης σε κάποια καταγγελία ή διαδικασία που στοχεύει στην πραγμάτωση της αρχής της ίσης μεταχείρισης». (Άρθρο 9)

Ως αντίποινα ορίζονται οποιαδήποτε δυσμενή μέτρα λαμβάνονται από έναν οργανισμό (συμπεριλαμβανομένων των εργοδοτών και των δημόσιων αρχών) ή από έναν ιδιώτη σε απάντηση των προσπαθειών επιβολής του δικαιώματος στην ίση μεταχείριση.